Świat Obok

„Wielogłosowość, jej zaprzeczenie i kultury na to odzew” […] O! jakże ciekawe Powody, które rządzą ciała bryłą! O! jak są różne przed prawdy mistrzynią Orły… choć wszystkie jeden hałas czynią! Juliusz Słowacki – Król Duch ( Rapsod I, Pieśń I). 1. Różnorodność, a filozofia             Różnorodność jaka panuje w świecie zapiera dech w piersiach każdego dnia. Ludzkie twarze niczym w teatrze przepływają, rozsypując za sobą barwy odpowiadające swoim cechom. Wielki nieruchomy pochód indywidualności, którego i my jesteśmy częścią. A jednak – wewnętrznie czujemy Coś podobne nam wszystkim i wkrótce dajemy temu pierwszeństwo, aby współegzystować, współodczuwać i gromadzić Piękno świata (i nas samych). Rosyjski literaturoznawca Michaił Bachtin na podstawie twórczości Fiodora Dostojewskiego (a szczególnie Zbrodni i kary ) wysunął swą słynną tezę na temat wielogłosowości powieści nowożytnej. Miała ona być – tak ...

R Ę KOPIS ZNALEZIONY W SARAGOSSIE Nauka nigdy nie prowadzi do niewiary, nieuctwo nas tylko w niej pogrąża.             Słowa te wypowiedziane przez genialnego chrześcijańskiego matematyka Velasqueza, bohatera Rękopisu znalezionego w Saragossie , zmuszają do myślenia. I to nie byle jakiego, a myślenia przestrzennego, z otwartym umysłem, który chłonie i stara się zrozumieć istotę rzeczy w sposób obiektywny i zdystansowany. Choć bohaterowie Rękopisu są wyznawcami różnych religii, odmiennych poglądów i o zupełnie innych hierarchiach wartości, łatwo zauważyć ich podobieństwo. Bo czyż i my nie jesteśmy w jakiś sposób podobni? Każdy czegoś szuka, próbuje do czegoś dotrzeć. Rzeczywistość, jaką znamy często miesza się z czyjąś i nie ma w tym nic strasznego, bo jak pokazuje Jan Potocki w swoim wiekopomnym dziele – wszystko ma swoje miejsce, czas i niczym doskonała układanka harmonizuje nasze życia. Ta właśnie, bardzo idealistyczna myś...

            Jaka jest istota grzechu? Czy to słowo od razu powinno przywodzić na myśl biblijne postrzeganie złych uczynków, za które należy nam się sroga kara? Czy może wszystko jest tylko grą słówek i wystarczy pogrzebać w źródłach, aby właściwie zrozumieć dane pojęcie, a co za tym idzie – przemienić własny o niego stosunek…?             Na pewno każdy wie, czym są wyrzuty sumienia. Czujemy się źle po popełnieniu jakiegoś czynu niezgodnego z naszymi wewnętrznymi przekonaniami, albo przekonaniami kogoś nam bliskiego, lub po prostu ogółu. Owe wyrzuty często są tak w nas zakorzenione, że jedynym ich przejawem mogą być na przykład niepokojące sny, czy też jakieś fizyczne dolegliwości. Każdy organizm reaguje inaczej na to, co podświadomie w nim tkwi. Dopóki nie uświadomimy sobie istnienia w nas czegoś „gryzącego”, uniemożliwiającego normalne funkcjonowanie, odetchnięcie pełną...

            Czujemy w sobie nieustanną potrzebę oderwania się „od siebie”, wyjścia z siebie, absolutnego spojrzenia z dystansu. Odrzucenie EGO, myśląc o nim, jako całej tej otoczce wokół naszego prawdziwego, czystego Ja. Czy również odczuwasz tę potrzebę? A może udaje ci się w taki sposób żyć? A może tylko tak myślisz…?             Warto uświadomić sobie, że ciężko tak całkowicie oddalić się od siebie. Nie mówię już tylko o ego, bo gdy potrafimy je rozpoznać ono naprawdę znika, roztapia się. Mówię o naszym czystym Ja, już odnalezionym i pokochanym, teraz chcącym wznieść się wyżej – w tę sferę połączenia, czy też zjednoczenia z boskim absolutem. Jest to potrzeba wykraczająca poza tradycyjny sposób pojmowania „wyjścia z ciała”, czy to dosłownie czy w przenośni. Chodzi o życie w taki sposób. O całkowite odrzucenie tożsamości.        ...

JAK W ZWIERCIADLE             Ingmar Bergman to reżyser, o którego filmach warto pisać. Poruszają bowiem problemy tak bliskie każdemu człowiekowi, że nie sposób przejść obok nich obojętnie. Nie dość, że odsłaniają to, co ukrywaliśmy przed samym sobą, to jeszcze zmuszają do przemyśleń, stawiają pytania i co najgorsze… podają odpowiedzi. A te wcale nie podnoszą na duchu, a już na pewno nie od razu. Dopiero po przeanalizowaniu możemy dojść do znaczących wniosków. Z przyjemnością zasiadam do oglądania kolejnych filmów Bergmana, a tymczasem chcę przedstawić wszystkim jego najciekawsze dzieła.              Nie bez powodu zaczynam od „Jak w zwierciadle”. To mój ulubiony film szwedzkiego reżysera ze względu na poruszaną w nim tematykę dwóch, przeplatających się światów (wewnętrznego i zewnętrznego), a co za tym idzie choroby psychicznej (schizofrenii) oraz relacji po...

            Poszukujemy zrozumienia, pragniemy porozumienia, to ma być antidotum na milczenie i samotność. Słowa jednak wciąż nie wystarczają, a nawet wszelkie inne środki ułatwiające wyrażanie swoich myśli. Każdy z nas ma swój własny słownik. Mimo tego, że pewne słowa są używane powszechnie i ich znaczenie również jest każdemu znane, sam sens, sedno i powód wypowiadania danego słowa z reguły nam umyka.             Czy da się tego uniknąć? Siedzimy na horyzoncie, bawiąc się w rzeczywistość, dopasowując ją do swojego własnego wewnętrznego świata. Z dystansu, z odległości. Ale czy to jest w stanie uchronić nas przed samotnością i ustawicznym milczeniem tego świata „w dole”? Wiemy o tym: z jednej strony nie zwracamy uwagi na niezrozumienie. Mówimy czasem coś dla nas ważnego, ale nikt nie jest w stanie pojąć tego dokładnie w taki sposób jak my. Każdy ma własne widzenie świata...